تالاب انزلی یکی از مهمترین زیستگاههای طبیعی شمال ایران است که بهدلیل تنوع زیستی بالا و نقش حیاتی در اکوسیستم منطقه، همواره تحت حفاظت قرار دارد. این تالاب علاوه بر اهمیت زیستمحیطی، برای زندگی مردم محلی و گردشگری نیز حیاتی است و هرگونه حادثهای مانند آتشسوزی میتواند پیامدهای گستردهای برای محیط زیست و اقتصاد محلی به همراه داشته باشد.
در روز ۳۰ بهمن، یک آتشسوزی گسترده در نیزارهای خشک محدوده «سنگاچین» این تالاب رخ داد که با تلاش نیروهای مدیریت بحران و محیط زیست، مهار شد. این حادثه بار دیگر اهمیت هشداردهی سریع و حضور به موقع نیروهای اجرایی در مناطق حفاظتشده را نشان داد.
جزئیات آتش سوزی و روند مهار آن
آتشسوزی روز گذشته از بعد از ظهر آغاز شد و شدت آن بهسرعت افزایش یافت. باد و خشکی نیزارها موجب شد شعلهها سریعتر گسترش یابند، اما نیروهای محلی از همان ساعات اولیه با حضور در محل، عملیات مهار را آغاز کردند.
طبق گزارش «محمدعلی ویشکایی»، مدیرکل مدیریت بحران استان گیلان:
- تمامی عوامل اجرایی ستاد مدیریت بحران شهرستان بندرانزلی از نخستین لحظات حادثه در محل حاضر شدند.
- نیروهای یگان حفاظت محیط زیست و منابع طبیعی استان گیلان نیز با هدایت عملیات، تلاش کردند تا آتش از مسیرهای حیاتی تالاب و مناطق باتلاقی به بخشهای حساستر منتقل نشود.
- با هماهنگی بین بخشهای مختلف، آتش به درختان و مناطق ساحلی تالاب سرایت نکرد و کنترل آن تا ساعت ۲۳ شب انجام شد و تا ساعت یک بامداد به طور کامل مهار شد.
این هماهنگی بین دستگاههای اجرایی و حفاظتی، نقش تعیینکنندهای در جلوگیری از گسترش آتش و کاهش خسارات زیستمحیطی داشت.
پیامدها و خطرات احتمالی
آتشسوزی در نیزارهای خشک تالاب علاوه بر تهدید مستقیم اکوسیستم، میتوانست به زمینهای کشاورزی، باغات و حتی منازل مسکونی اطراف تالاب سرایت کند. خوشبختانه، با حضور به موقع نیروها، این امر رخ نداد، اما حادثه یادآور اهمیت آمادگی و آموزش جامعه محلی برای مقابله با حوادث طبیعی و انسانی است.
مدیرکل مدیریت بحران گیلان ضمن اشاره به شناسایی عامل انسانی این حادثه، از شهروندان خواست:
- در صورت مشاهده حریق یا دود در اطراف تالابها، جنگلها و مناطق حفاظتشده، فوراً به مسئولان اطلاع دهند.
- از انجام هرگونه فعالیت خطرناک در نزدیکی مناطق خشک و مراتع خودداری کنند.
- با همکاری با نیروهای محیط زیست و مدیریت بحران، به کاهش خطر سرایت آتش به مناطق مسکونی و کشاورزی کمک کنند.
این توصیهها به ویژه برای کسانی که در حاشیه تالابها و جنگلها سکونت دارند، اهمیت حیاتی دارد.
اقدامات پیشگیرانه و آینده
برای جلوگیری از تکرار چنین حوادثی، مدیریت بحران و محیط زیست استان گیلان در نظر دارند اقدامات زیر را تقویت کنند:
- نصب سیستمهای هشدار سریع و دوربینهای نظارتی در مناطق حفاظتشده.
- آموزش مستمر ساکنان محلی و نیروهای داوطلب برای اطفای حریق اولیه.
- پاکسازی مسیرهای دسترسی و حذف پوشش گیاهی خشک و قابل اشتعال در حاشیه تالاب.
- تدوین طرحهای جامع مدیریت بحران برای مناطق تالابی و باتلاقی با مشارکت سازمانهای محلی و مردم.
با این اقدامات، هم حفاظت از اکوسیستم تالاب تضمین میشود و هم امنیت مردم و مزارع اطراف افزایش مییابد.
جمع بندی
آتشسوزی اخیر تالاب انزلی در منطقه سنگاچین با تلاش نیروهای مدیریت بحران و حفاظت محیط زیست مهار شد و خوشبختانه به مناطق حساستر سرایت نکرد. با این حال، این حادثه نشان میدهد که هشداردهی سریع، آموزش جامعه محلی و اقدامات پیشگیرانه برای جلوگیری از خسارتهای محیط زیستی و انسانی ضروری است.
شهروندان ساکن در اطراف تالاب باید ضمن رعایت نکات ایمنی، همکاری مستمر با نیروهای حفاظتی داشته باشند تا تالاب انزلی، این میراث طبیعی ارزشمند شمال ایران، همچنان به عنوان یک زیستگاه مهم و منبع حیات پایدار باقی بماند.
