شکوفه های گیلاس یا ساکورا یکی از مهم ترین نماد های فرهنگی ژاپن هستند و هر ساله میلیون ها گردشگر داخلی و خارجی را در فصل بهار به این کشور جذب می کنند. جشنواره های مرتبط با شکوفه های گیلاس نه تنها رویداد هایی تفریحی، بلکه بخشی از هویت اجتماعی و سنتی ژاپن به شمار می روند. با این حال، رشد بی سابقه گردشگری در سال های اخیر باعث شده برخی مناطق با چالش های جدی زیر ساختی و اجتماعی مواجه شوند.

در تازه ترین تحول، مقامات محلی در یکی از مناطق پر بازدید ژاپن تصمیم گرفته اند جشنواره مشهور شکوفه های گیلاس را برای نخستین بار لغو کنند. این اقدام در واکنش به پیامد های گردشگری افراطی و فشار فزاینده بر ساکنان انجام شده است.

دلیل لغو جشنواره شکوفه های گیلاس

مقامات شهری اعلام کرده اند که لغو این جشنواره تصمیمی ساده یا نمادین نبوده، بلکه نتیجه ماه ها بررسی شکایات مردمی و ارزیابی وضعیت زیر ساخت ها است. افزایش ناگهانی تعداد بازدیدکنندگان خارجی، به ویژه پس از کاهش ارزش ین ژاپن و تسهیل سفر های بین المللی پس از دوران همه گیری، فشار سنگینی بر شهر های کوچک وارد کرده است.

در این منطقه که به دلیل چشم انداز هم زمان کوه فوجی و یک معبد تاریخی شهرت جهانی دارد، تصاویر منتشر شده در شبکه های اجتماعی باعث رشد تصاعدی حضور گردشگران شده است. اما پشت این تصاویر زیبا، مشکلات متعددی برای جامعه محلی شکل گرفته است.

• ورود بیش از ظرفیت زیر ساختی شهر و ایجاد ازدحام شدید
• افزایش زباله و فشار بر سیستم مدیریت پسماند
• ورود غیر مجاز برخی گردشگران به حریم خصوصی منازل
• اختلال در تردد ساکنان و خدمات عمومی
• افزایش نگرانی های امنیتی و بهداشتی

رشد بی سابقه گردشگری در ژاپن

بر اساس آمار رسمی منتشر شده از سوی سازمان ملی گردشگری ژاپن، تعداد بازدیدکنندگان خارجی در سال های اخیر به رکورد های تاریخی نزدیک شده است. کاهش ارزش ین، جذابیت فرهنگی ژاپن و تبلیغات گسترده در شبکه های اجتماعی از عوامل اصلی این رشد بوده اند. برخی گزارش ها نشان می دهند که تعداد گردشگران خارجی سالانه به ده ها میلیون نفر رسیده است.

این افزایش ناگهانی، اگرچه برای اقتصاد ملی درآمد زا است، اما در برخی مناطق کوچک با ظرفیت محدود، چالش های مدیریتی جدی ایجاد کرده است. دولت ژاپن در سال های اخیر سیاست هایی برای توزیع متوازن گردشگران در مناطق کمتر شناخته شده اجرا کرده، اما تمرکز بازدیدکنندگان بر نقاط خاص همچنان ادامه دارد.

• کاهش ارزش پول ملی ژاپن در برابر ارز های خارجی
• تبلیغات گسترده تصاویر کوه فوجی و ساکورا در شبکه های اجتماعی
• لغو محدودیت های سفر پس از همه گیری کرونا
• بهبود زیر ساخت های حمل و نقل بین المللی
• افزایش پرواز های مستقیم به شهر های ژاپن

تاثیر گردشگری افراطی بر ساکنان محلی ژاپن

گردشگری افراطی یا Over Tourism اصطلاحی است که در سال های اخیر برای توصیف ورود بیش از حد گردشگران به یک مقصد خاص به کار می رود. این پدیده می تواند منجر به فرسایش زیر ساخت ها، افزایش هزینه زندگی، تغییر بافت اجتماعی و کاهش کیفیت زندگی ساکنان شود. در برخی شهر های تاریخی جهان مانند ونیز، بارسلونا و دوبروونیک نیز اعتراض هایی مشابه ثبت شده است.

در منطقه مورد نظر در ژاپن، ساکنان اعلام کرده اند که حضور روزانه هزاران بازدیدکننده باعث اختلال جدی در زندگی روزمره شده است. گزارش هایی از عکاسی در باغچه های خصوصی، استفاده غیر مجاز از سرویس های بهداشتی خانگی و ایجاد سر و صدای شبانه منتشر شده است.

• کاهش آرامش و حریم خصوصی ساکنان
• افزایش هزینه های نگهداری شهری
• ازدحام در حمل و نقل عمومی
• فشار بر مراکز درمانی و خدمات اضطراری
• نارضایتی عمومی از مدیریت گردشگری

اقدامات کنترلی در سایر شهر های ژاپن

لغو جشنواره شکوفه های گیلاس تنها اقدام محدود کننده در ژاپن نبوده است. در سال های اخیر، برخی شهر ها برای کنترل رفتار گردشگران و حفظ بافت تاریخی خود، تدابیر سخت گیرانه تری اتخاذ کرده اند. برای نمونه، در بخش هایی از کیوتو ورود به کوچه های تاریخی برای جلوگیری از مزاحمت برای ساکنان محدود شده و جریمه هایی برای عکاسی غیر مجاز در نظر گرفته شده است.

در برخی مناطق اطراف کوه فوجی نیز موانع فیزیکی برای جلوگیری از تجمع بیش از حد عکاسان در نقاط خاص نصب شده است. این اقدامات نشان می دهد که مدیریت گردشگری پایدار به یکی از اولویت های سیاست گذاران ژاپنی تبدیل شده است.

• نصب حصار یا موانع برای کنترل تجمع در نقاط پر بازدید
• اعمال جریمه برای ورود به معابر خصوصی
• افزایش حضور نیرو های امنیتی در فصل اوج سفر
• محدود کردن دسترسی به برخی مسیر های تاریخی
• راه اندازی کمپین های آموزشی برای گردشگران خارجی

برنامه های جایگزین و مدیریت فصل بهار

با وجود لغو رسمی جشنواره، مقامات شهری اعلام کرده اند که پیش بینی می شود همچنان تعداد زیادی گردشگر در فصل شکوفه دهی به این منطقه سفر کنند. به همین دلیل، تدابیر مکملی برای کنترل وضعیت در نظر گرفته شده است. هدف اصلی جلوگیری از تنش بیشتر میان بازدیدکنندگان و جامعه محلی است.

شهرداری اعلام کرده است که نیرو های امنیتی اضافی، سرویس های بهداشتی سیار و امکانات مدیریت پسماند در نقاط حساس مستقر خواهند شد تا در صورت ورود گردشگران، شرایط قابل کنترل باقی بماند.

• استقرار نیرو های انتظامی و ناظران شهری
• افزایش تعداد سطل های زباله و خدمات نظافت
• نصب تابلو های هشدار درباره حریم خصوصی
• اطلاع رسانی چند زبانه درباره قوانین محلی
• نظارت بر تراکم جمعیت در نقاط پر تردد

نتیجه گیری

لغو جشنواره شکوفه های گیلاس در ژاپن نشان دهنده چالش جدی میان توسعه گردشگری و حفظ کیفیت زندگی شهروندان است. اگرچه گردشگری یکی از ارکان مهم اقتصاد ژاپن محسوب می شود، اما تجربه این منطقه نشان می دهد که نبود مدیریت ظرفیت و کنترل رفتار بازدیدکنندگان می تواند پیامد های اجتماعی و زیست محیطی قابل توجهی به همراه داشته باشد.

کارشناسان معتقدند آینده صنعت گردشگری ژاپن وابسته به اجرای سیاست های پایدار، توزیع متوازن مسافران و فرهنگ سازی برای احترام به جوامع محلی است. تصمیم اخیر، هرچند بی سابقه، می تواند نقطه عطفی در بازنگری راهبرد های گردشگری این کشور در سال های پیش رو باشد.