صنعت گردشگری یکی از مهم ترین بخش های اقتصادی استان بوشهر به شمار می رود و هر سال با ورود هزاران مسافر، نقش قابل توجهی در اشتغال و درآمد فعالان این حوزه ایفا می کند. اما در ماه های اخیر، کاهش چشمگیر سفرها باعث شده بسیاری از هتل ها، اقامتگاه های بوم گردی و دفاتر خدمات مسافرتی با رکودی کم سابقه روبه رو شوند.
مسئولان میراث فرهنگی استان اعلام کرده اند که افت شدید تقاضای سفر، خسارت های وارد شده به برخی زیرساخت های فرهنگی و کاهش فعالیت واحدهای گردشگری، این صنعت را با یکی از سخت ترین دوره های خود مواجه کرده است. به گفته مدیرکل میراث فرهنگی، در برخی مراکز اقامتی ضریب اشغال به کمتر از پنج درصد رسیده که نشان دهنده عمق رکود در این بخش است.
کاهش شدید ضریب اشغال مراکز اقامتی بوشهر
هتل ها و مراکز اقامتی یکی از نخستین بخش هایی هستند که از کاهش سفرهای داخلی و خارجی آسیب می بینند. زمانی که تعداد گردشگران کاهش پیدا می کند، درآمد این مراکز نیز به سرعت افت می کند و ادامه فعالیت برای بسیاری از آن ها دشوار می شود.
بر اساس اعلام مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان بوشهر، برخی مراکز اقامتی در ماه های اخیر ضریب اشغالی کمتر از پنج درصد را تجربه کرده اند. این در حالی است که در فصل های پر سفر، بسیاری از مراکز اقامتی استان با ظرفیت نزدیک به تکمیل فعالیت می کنند.
رکود ایجاد شده تنها به هتل ها محدود نشده و بخش های مختلف زنجیره گردشگری را نیز تحت تاثیر قرار داده است.
کدام بخش های گردشگری بیشترین آسیب را دیده اند؟
رکود گردشگری تنها به کاهش تعداد مسافران ختم نمی شود، بلکه بسیاری از کسب و کارهای وابسته به این صنعت نیز با کاهش درآمد و مشکلات مالی روبه رو می شوند. از اقامتگاه ها گرفته تا راهنمایان گردشگری، همگی به میزان ورود گردشگران وابسته هستند.
به گفته مسئولان استان، بیشترین خسارت به بخش های زیر وارد شده است:
- هتل ها و هتل آپارتمان ها
- اقامتگاه های بوم گردی
- دفاتر خدمات مسافرتی
- راهنمایان گردشگری
- کارگاه های صنایع دستی
- فعالان حوزه خدمات گردشگری
کاهش فعالیت این بخش ها علاوه بر افت درآمد، می تواند بر اشتغال هزاران نفر که به صورت مستقیم یا غیر مستقیم در صنعت گردشگری فعالیت می کنند نیز تاثیر بگذارد.
خسارت به بناهای تاریخی و فرهنگی استان
در کنار رکود اقتصادی، تعدادی از آثار تاریخی و فرهنگی استان بوشهر نیز دچار خسارت شده اند. این بناها بخشی از هویت تاریخی استان هستند و نقش مهمی در جذب گردشگران داخلی و خارجی دارند.
مدیرکل میراث فرهنگی استان اعلام کرد که برآورد اولیه خسارت وارد شده به این آثار بیش از ۳۰ میلیارد تومان است و گزارش مربوط به آن برای بررسی و تامین اعتبار به وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ارسال شده است.
بناهای آسیب دیده شامل موارد زیر هستند:
- موزه منطقه ای خلیج فارس
- پایگاه میراث فرهنگی سیراف
- قلعه زائر خضرخان
- مجموعه تاریخی و فرهنگی شیخ حسین چاهکوتاهی
- کاروانسرای مشیر برازجان
مرمت این بناها علاوه بر حفظ میراث فرهنگی، می تواند در بازگشت رونق گردشگری استان نیز نقش مهمی داشته باشد.
برنامه های حمایتی برای فعالان گردشگری
با ادامه رکود، بسیاری از فعالان صنعت گردشگری با مشکلات مالی، کاهش نقدینگی و افزایش هزینه های جاری روبه رو شده اند. به همین دلیل، مسئولان استان از پیگیری مجموعه ای از اقدامات حمایتی خبر داده اند.
این برنامه ها با هدف کاهش فشار اقتصادی بر کسب و کارهای گردشگری و جلوگیری از تعطیلی واحدهای فعال در دست بررسی قرار دارد.
مهم ترین حمایت های پیش بینی شده عبارتند از:
- تقسیط حق بیمه واحدهای گردشگری
- پیگیری تامین آب و برق تاسیسات
- امهال تسهیلات بانکی
- حمایت از اشتغال فعالان گردشگری
- بررسی مشکلات در کارگروه تسهیل و رفع موانع تولید
اجرای این اقدامات می تواند بخشی از مشکلات کوتاه مدت فعالان این صنعت را کاهش دهد، هرچند بازگشت رونق گردشگری نیازمند افزایش تقاضای سفر و بهبود شرایط اقتصادی است.
ظرفیت های گردشگری استان بوشهر
استان بوشهر با داشتن سواحل طولانی خلیج فارس، آثار تاریخی، اقامتگاه های بوم گردی و جاذبه های طبیعی، یکی از استان های مهم گردشگری جنوب کشور محسوب می شود. در سال های اخیر نیز سرمایه گذاری های متعددی برای توسعه زیرساخت های اقامتی و خدمات گردشگری در این استان انجام شده است.
بر اساس آمار رسمی، ظرفیت فعلی گردشگری استان شامل موارد زیر است:
- ۲۷ هتل و هتل آپارتمان
- ۴۱ اقامتگاه بوم گردی
- ۵۳ دفتر خدمات مسافرتی
- نزدیک به ۹ هزار تخت اقامتی
در دوره های اوج سفر، ضریب اشغال مراکز اقامتی استان به حدود ۹۴ درصد می رسد که نشان دهنده ظرفیت بالای بوشهر برای جذب گردشگر در شرایط عادی است.
طرح های توسعه گردشگری در بوشهر ادامه دارد
با وجود شرایط دشوار فعلی، مسئولان استان اعلام کرده اند که برنامه های توسعه زیرساخت های گردشگری متوقف نشده و پروژه های عمرانی و سرمایه گذاری طبق برنامه ادامه خواهند یافت.
این پروژه ها با هدف افزایش ظرفیت گردشگری، حفظ آثار تاریخی و ایجاد فرصت های جدید اشتغال اجرا می شوند و می توانند در بلند مدت به رونق دوباره صنعت گردشگری استان کمک کنند.
از مهم ترین برنامه های اعلام شده می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- توسعه موزه دشتستان در کاروانسرای مشیر برازجان
- ادامه مرمت پل مشیر برازجان
- مرمت حمام تاریخی قلعه محمدخان دشتی
- بهره برداری از ۱۶ طرح گردشگری در هفته دولت
- آغاز عملیات اجرایی چهار پروژه بزرگ جدید
به گفته مدیرکل میراث فرهنگی، مجموع سرمایه گذاری انجام شده برای ۱۶ طرح آماده افتتاح، حدود یک هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان برآورد شده است.
جمع بندی
رکود شدید صنعت گردشگری در بوشهر باعث شده ضریب اشغال برخی مراکز اقامتی به کمتر از پنج درصد برسد و بخش های مختلف این صنعت از جمله هتل ها، اقامتگاه های بوم گردی، دفاتر خدمات مسافرتی و کارگاه های صنایع دستی با مشکلات اقتصادی روبه رو شوند. هم زمان، تعدادی از بناهای تاریخی استان نیز دچار خسارت شده اند و برای مرمت آن ها اعتبارات ویژه مورد نیاز است.
در کنار اقدامات حمایتی کوتاه مدت، اجرای پروژه های توسعه گردشگری و مرمت آثار تاریخی می تواند زمینه بازگشت رونق به این صنعت را فراهم کند. اگر برنامه های سرمایه گذاری و حمایت از فعالان گردشگری به طور موثر ادامه یابد، بوشهر همچنان ظرفیت آن را دارد که جایگاه خود را به عنوان یکی از مهم ترین مقاصد گردشگری جنوب کشور حفظ و تقویت کند.
